Archive

Posts Tagged ‘dts’

Blu-ray’de DTS-HD Ses Formatı

31.03.2010 Yorum bırakın

Blu-ray disklerde Dolby Digital sesler dışında, DTS ses seçenekleri de sıklıkla kullanılıyor. Bir çok kişinin de bu format ile ilgili bilgi edinmek istediğini görüyoruz. O yüzden bu ses teknolojisi ile ilgili ayrıntılı teknik bilgi vermek istedik.

Bu format DTS firması tarafından yeni nesil optik disk ürünlerinde kullanılmak üzere hazırlanmış bir ses paketleme teknolojisidir. Blu-ray disklerde DTS için iki farklı çeşit kullanılmaktadır. ‘DTS-HD High Resolution Audio’ ve ‘DTS-HD Master Audio’.

DTS-HD High Resolution Audio
DTS-HD High Resolution Audio, DVD’lerde kullanılan DTS ses formatının bir uzantısıdır. 96 kHz örnekleme frekansında, 24-bit çözünürlükte, 7.1 kanala kadar ses taşıyabilir. Blu-ray’de 6 Mbit/s bitrate oranı ile sıkıştırmalı bir ses çözümü sunmaktadır. Blu-ray disklerde opsiyonel olarak bulunabilecek bir formattır, kullanılması zorunlu değildir. DTS-HD Master Audio ses dosyasının sığmayacağı kadar dolu disklerde kullanılması planlanmıştır.

DTS-HD Master Audio
DTS ses formatının gelişmiş bir versiyonu olan DTS-HD Master Audio (DTS-HD MA), veya eski adı ile DTS++, Blu-ray disklerde opsiyonel olarak kullanılmasına karar verilmiş olan diğer bir formattır. Her ne kadar opsiyonel olsa bile, yüksek performanslı kayıpsız ses taşıma yeteneği sayesinde günümüzde sıklıkla kullanılmaktadır. DTS-HD MA formatı teorikte sınırsız sayıda kanal taşıyabilir, taşıdığı kanallar 5.1 ve stereo kanallarına indirgenebilir ve 24-bit çözünürlük, 192 kHz frekansında kayıpsız (lossless) olarak ses iletebilir. Blu-ray’de DTS-HD MA ses formatının kullanını, maksimum 24.5 Mbit/s bitrate oranı ile 8 kanala (96 kHz/24-bit) limitlenmiştir.

DTS-HD MA formatında aynı anda 2 ses akışı taşınmaktadır; bir DTS ‘asıl’ (core) ses akışı ve bir de ‘ek’ ses akışı. Bu iki akış birarada işlenince, formatın orijinal kayıpsız sesi oluşturulmaktadır. Orijinal sesi çözemeyecek cihazlarda çalınması durumunda, DTS-HD MA ses formatının içinden ‘asıl’ DTS ses oluşturulabilir. Bu ses her ne kadar kayıplı (lossy) olsa bile, her türlü cihazda DTS-HD MA formatından bir şekilde ses alınabilmesini sağlar. Yani mesela ampli/alıcınız (amfi) bu formatı desteklemese bile, Blu-ray diskte bu seçeneği seçtiğinizde ses gelmemesi mümkün değildir, cihaz özelliklerinize göre 5.1 veya stereo ses alırsınız.

DTS-HD MA sesi, amfinizin destelediği özelliklere göre kayıpsız 5.1, 6.1 veya 7.1 kanallarda (diskteki ses seçeneğinin belirttiği kanal dağılımına bağlı olarak) üç farklı şekilde aktarabilirsiniz.

1) 6, 7, veya 8 ses kablolu (RCA kablo) giriş ile analog olarak. Bu durumda Blu-ray oynatıcınızın kendi çözücüsü ve dijital-analog çeviricisini (DAC) kullanırsınız.

2) HDMI 1.1 (veya üzeri) bir bağlantı ile 6, 7 veya 8 kanal ‘lineer PCM’ olarak. Bu durumda da Blu-ray oynatıcınınzın çözücüsünü ve amfinizin dijital-analog çevircisi kullanılır.

3) HDMI 1.3 (veya üzeri) bir bağlantı ile orijinal DTS-HD MA aktarımı olarak. Bu durumda hem ses çözümü, hem de çevirim amfiniz tarafından yapılır.

Genelde amfilerdeki çözücü ve çeviricilerin, oynatıcılarda bulunan çözücü ve çevircilere göre daha kaliteli sonuç verdiği bilinmektedir. Amfi üreticileri özellikle sesin aktarımı ve dönüşümü sırasında enterferans yüzünden oluşabilecek zayıflama ve bozulmayı gidermek için ekstra önlemler almaktadırlar. Bunu gözönünde bulundurarak, Blu-ray disklerinizden en iyi DTS ses performansını almak için, DTS-HD MA uyumlu, HDMI 1.3 (veya üzeri) bağlantı giriş/çıkışlı bir amfi satın almak en iyi çözüm olacaktır.

Kaynak: Wikipedia

DTS-HD Master Audio, Geleceğin Blu-ray Ses Standardı Mı?

25.01.2010 Yorum bırakın

‘DTS-HD Master Audio’, Blu-ray diskler için özellikle hazırlanmış yeni nesil çok kanallı ses formatlarından biri. Hollywood stüdyolarının ilk Blu-ray disklerinde pek kullanmadığı bu ses formatı, yeni çıkan disklerde artık daha sık görülüyor. Stüdyoların bu formatı ilk başta sıklıkla kullanmamasının önemli bir sebebi, çoğu ilk nesil oynatıcının bu formatı desteklememesiydi. Ayrıca Blu-ray disklerde kullanılan kayıpsız çok kanallı Linear PCM formatının bir standart olması da bir başka etkendi. Bu dönemde Dolby’nin, yine Blu-ray diskleri için özel hazırlanmış olan ‘Dolby TrueHD’ ses formatı daha yaygın kullanılıyordu.

2009’da bu formatın kullanıldığı Blu-ray disklerin miktarında ciddi bir artış görülüyor. Kısa Blu-ray tarihinin başından beri formatı kullanan Fox ve Universal gibi stüdyolar haricinde; artık Disney, Lionsgate ve daha küçük Image Entertainment, Criterion Collection gibi dağıtımcılar da bu formatı yaygın olarak kullanıyorlar. DTS’in formatını destekleyen stüdyolara en son Sony de katılmış gibi görünüyor.

Stüdyoların Dolby’nin ses formatı yerine DTS’in ses formatını tercih etmelerinin teknik bir nedeni var. Dolby’nin TrueHD formatının, Seamless Branching özelliğinin kullanıldığı filmlerde daha sorunlu bir iş akışı getirdiği, firmanın kendisi tarafından belirtiliyor. Sony ise, internet üzerinde yapılmış bir anket sonucunda, bu ses formatına ağırlık vermeye başladıklarını söylemiş.

Stüdyoların sebepleri ne olursa olsun, ‘Blu-ray Stats’ sitesindeki istatistiklere bakılınca, şu anda piyasadaki Blu-ray disklerin %81’inde kayıpsız ses formatları var. Kayıpsız ses kullanılan Blu-ray disklerin yaklaşık % 45’inde ise DTS formatının yer aldığı görülüyor. Dolby TrueHD ve DTS-HD Master Audio formatlarının, her ne kadar rakip firmalardan olsa da, ortak bir yanları var. İkisi de kayıpsız (ses stüdyosunda hazırlanmış ana ses izine çok yakın) formatlar ve normal bir izleyici iki format arasındaki farkı ayırdedemiyor.

Kaynak: Blu-ray Stats