Arşiv

Archive for the ‘Teknoloji’ Category

Blu-ray’de DTS-HD Ses Formatı

31.03.2010 Yorum bırakın

Blu-ray disklerde Dolby Digital sesler dışında, DTS ses seçenekleri de sıklıkla kullanılıyor. Bir çok kişinin de bu format ile ilgili bilgi edinmek istediğini görüyoruz. O yüzden bu ses teknolojisi ile ilgili ayrıntılı teknik bilgi vermek istedik.

Bu format DTS firması tarafından yeni nesil optik disk ürünlerinde kullanılmak üzere hazırlanmış bir ses paketleme teknolojisidir. Blu-ray disklerde DTS için iki farklı çeşit kullanılmaktadır. ‘DTS-HD High Resolution Audio’ ve ‘DTS-HD Master Audio’.

DTS-HD High Resolution Audio
DTS-HD High Resolution Audio, DVD’lerde kullanılan DTS ses formatının bir uzantısıdır. 96 kHz örnekleme frekansında, 24-bit çözünürlükte, 7.1 kanala kadar ses taşıyabilir. Blu-ray’de 6 Mbit/s bitrate oranı ile sıkıştırmalı bir ses çözümü sunmaktadır. Blu-ray disklerde opsiyonel olarak bulunabilecek bir formattır, kullanılması zorunlu değildir. DTS-HD Master Audio ses dosyasının sığmayacağı kadar dolu disklerde kullanılması planlanmıştır.

DTS-HD Master Audio
DTS ses formatının gelişmiş bir versiyonu olan DTS-HD Master Audio (DTS-HD MA), veya eski adı ile DTS++, Blu-ray disklerde opsiyonel olarak kullanılmasına karar verilmiş olan diğer bir formattır. Her ne kadar opsiyonel olsa bile, yüksek performanslı kayıpsız ses taşıma yeteneği sayesinde günümüzde sıklıkla kullanılmaktadır. DTS-HD MA formatı teorikte sınırsız sayıda kanal taşıyabilir, taşıdığı kanallar 5.1 ve stereo kanallarına indirgenebilir ve 24-bit çözünürlük, 192 kHz frekansında kayıpsız (lossless) olarak ses iletebilir. Blu-ray’de DTS-HD MA ses formatının kullanını, maksimum 24.5 Mbit/s bitrate oranı ile 8 kanala (96 kHz/24-bit) limitlenmiştir.

DTS-HD MA formatında aynı anda 2 ses akışı taşınmaktadır; bir DTS ‘asıl’ (core) ses akışı ve bir de ‘ek’ ses akışı. Bu iki akış birarada işlenince, formatın orijinal kayıpsız sesi oluşturulmaktadır. Orijinal sesi çözemeyecek cihazlarda çalınması durumunda, DTS-HD MA ses formatının içinden ‘asıl’ DTS ses oluşturulabilir. Bu ses her ne kadar kayıplı (lossy) olsa bile, her türlü cihazda DTS-HD MA formatından bir şekilde ses alınabilmesini sağlar. Yani mesela ampli/alıcınız (amfi) bu formatı desteklemese bile, Blu-ray diskte bu seçeneği seçtiğinizde ses gelmemesi mümkün değildir, cihaz özelliklerinize göre 5.1 veya stereo ses alırsınız.

DTS-HD MA sesi, amfinizin destelediği özelliklere göre kayıpsız 5.1, 6.1 veya 7.1 kanallarda (diskteki ses seçeneğinin belirttiği kanal dağılımına bağlı olarak) üç farklı şekilde aktarabilirsiniz.

1) 6, 7, veya 8 ses kablolu (RCA kablo) giriş ile analog olarak. Bu durumda Blu-ray oynatıcınızın kendi çözücüsü ve dijital-analog çeviricisini (DAC) kullanırsınız.

2) HDMI 1.1 (veya üzeri) bir bağlantı ile 6, 7 veya 8 kanal ‘lineer PCM’ olarak. Bu durumda da Blu-ray oynatıcınınzın çözücüsünü ve amfinizin dijital-analog çevircisi kullanılır.

3) HDMI 1.3 (veya üzeri) bir bağlantı ile orijinal DTS-HD MA aktarımı olarak. Bu durumda hem ses çözümü, hem de çevirim amfiniz tarafından yapılır.

Genelde amfilerdeki çözücü ve çeviricilerin, oynatıcılarda bulunan çözücü ve çevircilere göre daha kaliteli sonuç verdiği bilinmektedir. Amfi üreticileri özellikle sesin aktarımı ve dönüşümü sırasında enterferans yüzünden oluşabilecek zayıflama ve bozulmayı gidermek için ekstra önlemler almaktadırlar. Bunu gözönünde bulundurarak, Blu-ray disklerinizden en iyi DTS ses performansını almak için, DTS-HD MA uyumlu, HDMI 1.3 (veya üzeri) bağlantı giriş/çıkışlı bir amfi satın almak en iyi çözüm olacaktır.

Kaynak: Wikipedia

Blu-ray Oynatıcılar İçin Video Bağlantı Türleri

24.03.2010 3 yorum

Yeni aldığınız Blu-ray oynatıcıyı eve götürüp kuracağınız zaman, cihazın arkasında bir kaç farklı tür video bağlantısı görebilirsiniz. Bu bağlantı türleri dijital ve analog olmak üzere iki gruba ayrılır. Aşağıda bu bağlantı türlerini, taşıdıkları çözünürlükler ile ilgili bilgi ve görüntü kalitesine göre bir sıralama bulabilirsiniz.

Görüntü kalitesine göre sıralama:
HDMI/DVI (en yüksek kalite)
Komponent
SCART
S-Video
Kompozit (en düşük kalite)



HDMI
(High-Definition Multimedia Interface)
– Desteklenen Çözünürlük: 1080p / 1080i / 720p / 480p
– HDMI teknolojisi ilk çıktığından beri çeşitli gelişmeler yapılmıştır. Çeşitli cihazlar farklı HDMI versiyonlarına sahip olabilir. TV setinizin, Blu-ray cihazınızın HDMI versiyonun uyumlu olması, daha iyi görüntü kalitesi ve daha fazla özellik kullanmanızı sağlayabilir.
– Video ve ses taşıyabilir.



DVI
(Digital Visual Interface)
– Desteklenen Çözünürlük: 1080p / 1080i / 720p / 480p
– LCD monitörler ve dijital projektörlerde kullanım için tasarlanmıştır.
– DVI-D modunda kullanıldığı takdirde, HDMI bağlantı ile (bir HDMI-DVI dönüştürücü kablo aracılığı sayesinde) uyumlu kullanılabilir.
– DVI-I modunda kullanıldığı takdirde, VGA girişi olan eski model TV setlerinde(bir DVI-VGA dönüştürücü kablo aracılığı sayesinde) kullanılabilir.
– Sadece video taşıyabilir.



Komponent
– Desteklenen Çözünürlük: 1080p / 1080i / 720p / 480p / 480i
– Videodaki ‘chrominance’ (renk) ve ‘luminance’ (parlaklık) bilgilerinin birbirinden ayrı iletilmesini sağlayan bir bağlantı türüdür.
– Sinyal taşıma konusunda S-Video ile benzerlik gösterir ama renk bilgisini iki parçaya ayırarak daha gerçekçi renk aktarımı sağlar.
– ABD’de ve NTSC video sistemi kullanan ülkelerde daha yaygın olarak kullanılmaktadır.
– Sadece video taşıyabilir.



SCART

(Syndicat des Constructeurs d’Appareils Radiorécepteurs et Téléviseurs)
– Desteklenen Çözünürlük: 576i
– Fransız kökenli bir bağlantı türüdür, Avrupa ülkeleri dışında yaygın olarak kullanılmaz.
– Video ve ses taşıyabilir.



S-Video

(Separate-Video)
– Desteklenen Çözünürlük: 480i
– Videodaki ‘chrominance’ (renk) ve ‘luminance’ (parlaklık) bilgilerinin birbirinden ayrı iletilmesini sağlayan bir bağlantı türüdür.
– Her ne kadar aynı çözünürlüğü desteklemese de, bazı SCART adaptörleri üzerinde S-Video soketi olabilir. Bu soket sadece video taşır, kullanılacaksa sesin ayrı kablolarla iletilmesi gerekir.
– Sadece video taşıyabilir.



Kompozit

– Desteklenen Çözünürlük: 480i
– Videodaki ‘chrominance’ (renk) ve ‘luminance’ (parlaklık) bilgilerinin tek kablo üzerinden iletilmesini sağlayan bir bağlantı türüdür.

– Sadece video taşıyabilir.

Kaynak: Blu-ray.com

HDMI Port’lu Mac Mini’ye Blu-ray Mi Geliyor?

06.03.2010 Yorum bırakın

AppleInsider sitesindeki bir rapora göre, Apple’ın en küçük bilgisayarı olan Mac Mini’nin henüz duyurulmamış bir versiyonunda HDMI video çıkışı saptanmış. Şimdiye kadar çıkmış olan Mac Mini modellerinde video çıkışı olarak DVI veya DisplayPort kullanılıyordu. Piyasada, DisplayPort içeren Apple cihazları için bir DisplayPort-HDMI dönüştürücü adaptör kablosu mevcut olsa bile, bu kablo üzerinden ses taşınamadığı için gerçek bir HDMI aktarımı olduğu söylenemez.

HDMI portlu bir Mac Mini modelinin henüz prototip aşamasında olduğu söyleniyor. Apple’ın şimdiye kadar HDMI çıkış içeren tek cihazı AppleTV idi. HDMI denilince ilk akla gelen video kaynağı ise Blu-ray. Bu da Mac Mini’nin ileride çıkacak modellerinin bir ev sineması oynatıcısı olarak kullanılabileceği ihtimalini düşündürüyor. Ama bir cihaza HDMI çıkış koyup da Blu-ray sürücü koymamak, pek anlaşılır bir karar değil. O yüzden henüz anons edilmemiş bu cihazın, piyasaya çıkacağı zamanki özellikleri çok önemli olacak.

Tüm bunlara rağmen, Apple’ın ve genel müdürü Steve Jobs’ın Blu-ray ile ilgili yaklaşımı uzun zamandır açık seçik belli. Şimdiye kadar hiç bir cihazında Blu-ray teknolojisini bilinçli olarak desteklemeyen Apple’ın, Blu-ray’in gelişmesine bakıp, fikrinin değişip değişmeyeceğini zaman gösterecek.

Kaynak: Blu-ray Freak
Görsel: Apple Insider

Blu-ray Oynatıcılarda Analog Çıkışlara Son

23.02.2010 Yorum bırakın

Şimdiye kadar üretilen Blu-ray oynatıcılarda, televizyona bağlamak için hem dijital (HDMI), hem de analog (Component) çıkışlar bulunuyordu. HDMI çıkış ile 720p, 1080i, 1080p formatlarında yüksek çözünürlüklü video aktarmak mümkün. Component çıkış ile de bu çözünürlüklerde video göndermek mümkün, ta ki 2010 yılı sonuna kadar.

31 Aralık 2010 tarihi itibarı ile, Blu-ray oynatıcılardaki Component ve benzeri analog çıkışları, yüksek çözünürlüklü video aktarmak için kullanılamayacak. Component çıkışlar sadece standart çözünürlük (480i, 576i) aktarmak için kullanılabilecek. Bu tarihten önce piyasaya sürülmüş ve stokta olan ürünlerin üretimi ise durdurulacak ama 2013 yılı sonuna kadar piyasadan çekilmeyecek.

2010 sonu itibarı ile, tüm Blu-ray oynatıcılardaki yüksek çözünürlüklü videolar sadece HDMI çıkış üzerinden gösterilebilecek. Bu özellik şu anda sadece Blu-ray oynatıcılar için geçerli. Yani Component çıkış üzerinden televizyona yüksek çözünürlüklü video aktarabilen uydu alıcıları veya benzer cihazlar için geçerli değil.

Bu konuda bir başka gelişme de Blu-ray disklerle ilgili. Yine Ocak 2011 itibarı ile, Blu-ray disk üreticileri disklerine ‘Image Constraint Token’ (Görüntü Engelleme İşareti) isimli bir özellik ekleyebilecekler. Bu özelliğin eklendiği bir Blu-ray disk, oynatıldığı Blu-ray oynatıcının component çıkışından yüksek çözünürlüklü görüntü aktarılmasını engelleyebilecek.

Alıntı: CE Pro

DTS-HD Master Audio, Geleceğin Blu-ray Ses Standardı Mı?

25.01.2010 Yorum bırakın

‘DTS-HD Master Audio’, Blu-ray diskler için özellikle hazırlanmış yeni nesil çok kanallı ses formatlarından biri. Hollywood stüdyolarının ilk Blu-ray disklerinde pek kullanmadığı bu ses formatı, yeni çıkan disklerde artık daha sık görülüyor. Stüdyoların bu formatı ilk başta sıklıkla kullanmamasının önemli bir sebebi, çoğu ilk nesil oynatıcının bu formatı desteklememesiydi. Ayrıca Blu-ray disklerde kullanılan kayıpsız çok kanallı Linear PCM formatının bir standart olması da bir başka etkendi. Bu dönemde Dolby’nin, yine Blu-ray diskleri için özel hazırlanmış olan ‘Dolby TrueHD’ ses formatı daha yaygın kullanılıyordu.

2009’da bu formatın kullanıldığı Blu-ray disklerin miktarında ciddi bir artış görülüyor. Kısa Blu-ray tarihinin başından beri formatı kullanan Fox ve Universal gibi stüdyolar haricinde; artık Disney, Lionsgate ve daha küçük Image Entertainment, Criterion Collection gibi dağıtımcılar da bu formatı yaygın olarak kullanıyorlar. DTS’in formatını destekleyen stüdyolara en son Sony de katılmış gibi görünüyor.

Stüdyoların Dolby’nin ses formatı yerine DTS’in ses formatını tercih etmelerinin teknik bir nedeni var. Dolby’nin TrueHD formatının, Seamless Branching özelliğinin kullanıldığı filmlerde daha sorunlu bir iş akışı getirdiği, firmanın kendisi tarafından belirtiliyor. Sony ise, internet üzerinde yapılmış bir anket sonucunda, bu ses formatına ağırlık vermeye başladıklarını söylemiş.

Stüdyoların sebepleri ne olursa olsun, ‘Blu-ray Stats’ sitesindeki istatistiklere bakılınca, şu anda piyasadaki Blu-ray disklerin %81’inde kayıpsız ses formatları var. Kayıpsız ses kullanılan Blu-ray disklerin yaklaşık % 45’inde ise DTS formatının yer aldığı görülüyor. Dolby TrueHD ve DTS-HD Master Audio formatlarının, her ne kadar rakip firmalardan olsa da, ortak bir yanları var. İkisi de kayıpsız (ses stüdyosunda hazırlanmış ana ses izine çok yakın) formatlar ve normal bir izleyici iki format arasındaki farkı ayırdedemiyor.

Kaynak: Blu-ray Stats

3D teknolojisi evlerimize giriyor. (4/4)

21.01.2010 Yorum bırakın

Herkes 3D göremiyor

Araştırmalara göre, 100 kişiden 4’ü hangi teknoloji kullanılırsa kullanılsın 3D göremiyor. Daha kötüsü, bir araştırmaya göre 18-38 yaş arası kişilerin yüzde 56’sı dürbünle bakarken; bir ya da daha fazla problem yaşıyor. Bu da 3D görmekte zorluğa yol açabiliyor. Siz de bu gruba giriyorsanız, göz doktorunuza başvurmanızda fayda var. Bunun yanında tek gözünden görme engelli kişiler de 3D seyredebilir, fakat görüntü normalden farklı olmayacaktır (gözlük takıldığını varsayarsak).

Sonuç

İsteseniz de istemeseniz de, 3D geliyor ve ondan önce gelen HD gibi; pek tutmayacağını düşünen çokbilmişler olacaktır. Teknolojiyi deneme fırsatı bulmuş kişi sayısı o kadar az ki, bu fırsatı bulmuş olsanız bile başkalarına nasıl bir şey olduğunu anlatmak çok zor. Bunun yanında, çoğu kişi bu teknolojiyi daha önce denediği anaglyph (resimdeki mavi-kırmızı) yöntemiyle karıştırıp daha önce tecrübe ettiğini söylüyor. Şu bir gerçek ki, bu teknolojiyi anaglyph yöntemiyle kıyaslamak dahi yanlış.

Şu ana kadar gözüken o ki, pasif gözlükler sinema salonları için; aktif gözlükler ise ev sineması için daha çok tercih edilecek. İki teknoloji de -sahip oldukları eksileri görmezden gelmezsek- henüz mükemmel değil. Dolby’nin yalnızca cam gözlüklerle çalışabilen nispeten pahalı; ancak daha iyi sonuçları olduğu söylenen bir 3D sistemi var. Buna ek olarak, kafaya takılan, iki göze iki ekran mantığıyla çalışan ve çok pahalıya mal olan bir sistem daha var. Ne yazık ki bu iki teknoloji de genel ev kullanıcısına ulaşmaktan çok uzak.

Bakalım hangi firmalar, hangi ürünleriyle pazarı yönlendirecek. Uzak değil; önümüzdeki günlerde ürünler birer ikişer açıklanmaya başlanacak. Biz de Blu-ray Türkiye ekibi olarak bu konunun takipçisi olacağız.

Yararlanılan Kaynaklar:

Engadget 1, 2, 3

3D teknolojisi evlerimize giriyor. (3/4)

20.01.2010 Yorum bırakın

Sony, Samsung, Mitsubishi ve Panasonic

4 teknoloji devi de ev kullanıcısına 3D teknolojisini sunmak için kolları sıvamış durumda. Bir süredir CES, CEDIA ve diğer fuarlarda Samsung ve Mitsubishi’nin aktif gözlüklü DLP HDTV’lerine karşı, Sony ve Panasonic’in 3D uyumlu LCD ve Plazmalarıyla yarıştığını görüyoruz. Sony ve Panasonic’in açıklamalarına göre, piyasaya çıkacak modeller şu an piyasadaki modellerle aynı mantıkta çalışacak; tek fark 3D’yi de destekleyecek. Bu sayede, hem geçmişe yönelik yüzde yüz uyumluluk garanti edilirken aynı zamanda yeni setler normal bir HDTV’den çok da pahalı olmayacak. Aslında Panasonic önümüzdeki birkaç senede, piyasadaki HDTV’lerin büyük çoğunluğunun 3D’ye hazır olacağına inanıyor.

Şu anki HDTV’ler neden 3D gösteremiyor?

Yeni bir HDTV aldınız ve haliyle neden 3D gösteremediğini öğrenmek istiyorsunuz. Ekranınıza bir kızılötesi verici ekleyerek gözlükleri senkronize hale getirmek belki mümkün olabilir fakat şu an piyasadaki ürünlerin göz başına verebileceği maksimum saniyede 30 kare, tahmin ettiğiniz kadar eğlenceli olmayabilir. Belki hatırlarsınız, 1080p HDTV ler ilk piyasaya çıktığında, aslında hiçbiri 1080p giriş desteklemiyordu. Aynı şekilde, şu sıralar piyasada olan 120 Hz HDTV’ler de saniyede 120 kare gösteremiyorlar. Gerçekte yaptıkları şey, saniyede 60 kareyi ikişer kez göstermek.

3D Oynatıcılar

3D uyumlu görüntü birimleri, 3D içerik olmadan pek bir işe yaramıyor tabi ki. İyi haber, 3D için gerekli altyapının büyük bir kısmı HD sayesinde zaten var. HDMI arabirimi 3D’yi destekleyebilmek için 1.4 sürümüne yükseltildi. İlk 3D kaynağının da Blu-ray olacağı garanti. 50GB Blu-ray diskler, 3D yüksek çözünürlüklü 90 dakikalık bir filmi depolamak için fazlasıyla yeterli. İlk tahminlere göre 3D filmler normal filmlere göre ortalama yüzde 50 daha fazla yer kaplayacak. Piyasaya çıkacak 3D Blu-ray diskler, filmlerin aynı zamanda 2D versiyonlarını da içerecek ve halihazırdaki 2D Blu-ray oynatıcınızda sorunsuz çalışacak. Beklendiği üzere, Blu-ray standardı aktif 3D gözlükleri destekliyor. Bu şu anlama geliyor: Bundan sonra ev kullanıcısına yönelik olarak çıkacak yayın standartları, oyun konsolları ve diğer ürünlerin büyük çoğunluğu aktif 3D yöntemini destekleyecektir.